Als je een dierbare hebt verloren, moet je plotseling leren omgaan met verlies en rouw. Zelf was ik volgens mij 12 jaar oud toen mijn oma overleed. Dat was het eerste overlijden dat ik bewust en van dichtbij meemaakte. Later volgden andere opa’s en oma’s, een neefje, een vader van een vriendin en een vriend van een teamgenootje.
Het ene overlijden is het andere niet. Soms is het een ouder iemand of iemand die ziek is, soms wordt iemand door een ongeluk uit ons leven gerukt. Maar hoe oud iemand ook is, en of iemand ziek is of plotseling overlijdt, het verlies en verdriet is er niet minder om. Naast verdriet kun je tijdens rouw verschillende andere emoties ervaren zoals boosheid, ontkenning en ongeloof en soms ook schuldgevoel. Hoe ga je om met het overlijden van een dierbare? En niet alleen als volwassene, maar ook als kind.
Hoe ga je om met het overlijden van een dierbare?
Een verlies van een dierbare brengt altijd verdriet met zich mee. Hoe dichter iemand bij je stond, hoe groter het gemis en het verdriet. Een tijdje geleden overleed een goede vriend van ons plotseling. Hij werd slechts 50 jaar. Ook de kinderen kenden hem goed. Voor de meiden was het de eerste dierbare waarvan ze het overlijden bewust meemaakten. Bij het overlijden van bijvoorbeeld ooms en tantes van ons, waren ze nog jonger en vaak kenden ze de ooms en tantes niet zo goed. Ook waren deze ooms en tantes al wat ouder of ziek en dat is toch anders dan wanneer een jonger iemand plotseling overlijdt.
Wij hebben met de meiden uiteraard gepraat over het overlijden. Ook zijn ze mee geweest naar het afscheid nemen. We werden bij alles betrokken door de mensen die de uitvaart regelen. Voor de meiden was het de eerste keer dat ze een overleden persoon zagen. En dat vonden ze best spannend en ook een beetje eng en raar. Maar natuurlijk ook verdrietig. Dus dat was best een emotionele achtbaan voor hun en voor ons. Ook zijn ze mee geweest naar de uitvaart en mochten ze bloemen aan de kist vastmaken.
De uitvaart was heel mooi, maar ook heel anders dan een ‘gewone’ uitvaart. Zo werd er veel gesproken, herinneringen opgehaald, gelachen en gehuild samen en was er muziek en filmpjes en was er een groot podium met naast de kist veel zaken die belangrijk waren in het leven van onze vriend. Dit was heel mooi om te zien en mee te maken, maar ook heel emotioneel. Ook voor de kinderen.
Voor ons was het belangrijk om veel te praten en samen te lachen om herinneringen aan onze vriend en te huilen om het verlies. Ook de meiden namen we hierin mee. Lachen mag, huilen ook. En het is fijn om ze overal bij te betrekken: bij het afscheid nemen, de uitvaart, in het uitvaartcentrum en daarna bij de koffietafel. Zo leren ze wat een uitvaart inhoudt en zien ze hoe wij en andere mensen met afscheid nemen omgaan. Ik vond het mooi om te zien dat Emma het bidprentje met mooie tekst en foto’s op haar kamer een mooi plekje heeft gegeven. Ze vroeg er zelf om. Ze wilde het graag op haar kamer zetten. En natuurlijk zijn er veel momenten dat we aan hem denken en hem missen. Zo zie je foto’s voorbij komen op Facebook met herinneringen. Dat komt soms wel even binnen. En dan hebben we het er samen weer even over. Samen praten, lachen en huilen, emoties delen en blijven herinneren, zo gaan wij om met het verlies van een dierbare. En jij?
